على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
908
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و پناه گرفتن به كسى . تعصفر ( taasfor ) م . ع . تعصفر الصوب : رنگ گرفت جامه به عصفر . و تعصفرت العنق : كج شد گردن و مايل گرديد . تعصود ( taasvod ) م . ع . آواز كردن و كار زار نمودن يق تعصودوا تعصودا . تعصوصة ( to'susat ) ا . ع . جانورى كوچك و سپيد درخشان . تعصى ( taassi ) م . ع . تعصى الامر : دشوار و در پيچان شد كار . تعصيب ( ta'sib ) م . ع . عصابه بر سر بستن . و گرسنه داشتن . و هلاك كردن . و مهتر گردانيدن . و ميراث عصبه گردانيدن براى كسى . تعصية ( ta'seyat ) م . ع . عصا دادن كسى را يق عصاه العصا تعصية . تعصير ( ta'sir ) م . ع . در عصر در آمدن . و بجوانى رسيدن زن . و رسيده گرديدن دختر . و در حيض در آمدن يا نزديك بيست سالگى رسيدن آن و بچه آوردن . و يا حبس كرده شدن دختر وقت حيض . و غلاف خوشه بر آوردن كشت . تعصيص ( ta'sis ) م . ع . ستيهيدن بر غريم يق عصص علا غريمه تعصيصا . تعصيل ( ta'sil ) م . ع . عصل تعصيلا : درنگى كرد . و عصل العود : كج نمود آن چوب را . تعضل ( taazzol ) م . ع . چيره گرديدن بيمارى بر طبيب يق تعضل الداء الاطباء . تعضوض ( ta'zuz ) ا . ع . خرمائى سياه و شيرين و خرماى شيرين منسوب به هجر . تعضوضة ( ta'zuzat ) ا . ع . زن تنگ فرج و داهية . و يك دانه خرماى تعضوض . تعضية ( ta'zeyat ) م . ع . اندام اندام كردن يق عضيت الشاة تعضية . و عضيت الشيئ : جدا كردم آن چيز را . تعضيد ( ta'zid ) م . ع . به چپ و راست رفتن تير . تعضيص ( ta'ziz ) م . ع . خار خورانيدن شتر را . و از چاه عضوض آب خورانيدن آن را . و با دختر فسوس كردن . و بسيار گزيدن لب از خشم . و نيك گزيدن . تعضيل ( ta'zil ) م . ع . بستم باز داشتن زن را از نكاح . و تنگ آمدن جاى و سختى كردن زمين را بر اهل خود از انبوهى . و دشوار برآمدن كودك و بره و بيضه از رحم زن و گوسپند و ماكيان و جز آن . و كار بر كسى تنگ گرفتن . تعضيه ( ta'zih ) ا . ع . بريدن عضاه را . تعطر ( taattor ) م . ع . خوش بوى شدن . و عطر آلودن خود را . و اقامت نمودن زن بخانهء پدر و مادر خود . و نكاح ناكردن آن يق تعطرت المراة اذا اقامت عند ابويها و لم تتزوج . الحديث كان صلى اللّه و آله يكره تعطر النساء و تشبههن بالرجال اى تعطلهن من الحلى و الخضاب ابدال الراء باللام او اراد عطرا يظهر ريحه كما يظهر عطر الرجال . تعطش ( taattoc ) م . ع . تشنه نمودن بتكلف . تعطط ( taattot ) م . ع . بدرازا شكافته شدن جامه . تعطف ( taattof ) م . ع . تعطف به و تعطفه : ردا بر افگند بر خود . و تعطف عليه : مهربانى نمود به روى . تعطف ( taattof ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مهربانى و ميل از روى شفقت و مهربانى . تعطل ( taattol ) م . ع . بىپيرايه ماندن زن . و بيكار بودن مرد و جز آن . تعطن ( taatton ) م . ع . سيرآب گرديده فرو خفتن شتران . تعطى ( taatti ) م . ع . عطا خواستن . و مرتكب كارى گرديدن . و يا آغاز نمودن كار زشت و ذلت را . و شتافتن . تعطيب ( ta'tib ) م . ع . علاج كردن . و مروسيدن شراب را تا بوى خوش گيرد . و پيدا گرديدن برآمد نگاه خوشهء انگور . تعطية ( ta'teyat ) م . ع . خدمت نمودن . و شتابانيدن . تعطير ( ta'tir ) م . ع . معطر ساختن و پراكنده نمودن بويهاى خوش . تعطيس ( ta'tis ) م . ع . عطسه برانگيختن مر كسى را . تعطيش ( ta'tic ) م . ع . افزودن بر تشنگى شتران و بند نمودن از آب ( شدد للمبالغة ) . تعطيط ( ta'tit ) م . ع . بدرازا دريدن جامه را بدون جدا كردن . تعطيف ( ta'tif ) م . ع . دو تا كردن بالش . و مهربان نمودن . و عطفته ثوبى : جامهء خود را چادر وى گردانيدم . تعطيل ( ta'til ) م . ع . خالى كردن . و ضايع و مهمل گذاشتن چيزى را . و منه و اذا العشار عطلت . و زيور بر كشيدن از كسى . و منه قول عايشة رضى اللّه عنها فى امراة توفيت فقالت عطلوها اى انزعوا حليها و اجعلوها عاطلة . تعطيل ( ta'til ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بازماندگى از كار و فرويش و بيكارى . و زمان فراغت و استراحت . و ايام تعطيل : روزهاى جشن و بيكارى . و تعطيل كردن : بيكار شدن و فراغت از كار داشتن و فرويش نمودن . تعطين ( ta'tin ) م . ع . خوابگاه شتران و آغل گوسپندان ساختن نزديك آب . و سيرآب